23 czerwca 1989 r. archeolog z Hondurasu Ricardo Agurcia Fasquelle odkrył wyjątkową i niezwykłą starożytną świątynię Majów. Podczas badań wnętrza Świątyni 16 znalazł najlepiej zachowany przykład monumentalnej architektury w Copan. Nazwał ją „Rosalila” (rosalila oznacza kolor różowo-liliowy w języku hiszpańskim), zgodnie z przyjętym systemem nazywania świątyni po kolorach. Odkopywanie Rosalili trwało siedem lat, a jej replikę możemy podziwiać dziś w miejscowym muzeum.
Rosalila została wzniesiona w Copan w 571 roku. Zewnętrzne ściany pomalowano na czerwono, a fasadę pokrywały modelowane w stiuku dekoracje w kolorach czerwonym, żółtym i zielonym. W centrum umieszczono wizerunek boga słońca K’inich Ajaw z nakryciem głowy ozdobionym zielonym kwezalem k’uk’ z oczyma ary mo’, co ponownie wyrażało imię założyciela dynastii. Z rozwartych paszczy węży, wyrzeźbionych na narożach świątyni, wyłaniają się głowy bóstw lub otaczanych kultem przodków. W górnej części budowli pojawia się maszkaron potwora ziemskiego, symbolizujący świętą górę witz.
Rosalila stanowiła największe sanktuarium Copán przez okres około stu lat, a o jej wielkim znaczeniu dla historii miasta może świadczyć fakt, że nie została – tak jak poprzednie zniszczona, lecz osłonięta z wielką starannością. Majowie zrobili wszystko, aby nie uszkodzić pięknych stiukowych dekoracji.
Rosalila została przykryta na wieki nową świątynią ( Świątynia 16), a ta przetrwała do czasów współczesnych.
 |
| Replika Rosalily w Muzeum Rzeźby w Copán |
